ياقوت الحموي ( مترجم : آيتى )
672
معجم الأدباء ( فارسي )
وى در ماه شوّال سال 487 وفات كرد . . 660 - عبد الله بن عبد الاعلى [ 1 ] او از اصحاب ابو على فارسى بود و مصاحب او . در صحبت او به فارس و اصفهان رفت . پدرش عبد الاعلى از بزرگان اصحاب حديث بود . ابو الفضل فسوى گويد : در بغداد بر جنازهء عبد الاعلى حاضر شديم . پسرش عبد الله بر او نماز خواند و پنج تكبير بگفت . چون از نماز فراغت يافت او را گفتند كه امروز خلاف مذهب كردى ؟ گفت : بدانيد كه اگر مرا رها كنند پيوسته تكبير گويم ، تكبيرى بعد از تكبير ديگر و دعايى پس از دعاى ديگر با نيتى صادق و از روى سرشتى صافى . جدايى از او مرا مىآزارد و رفتن او چون مار مرا نيش مىزند . آنگاه بانگ و خروش سر داد . . 661 - عبد الله بن عبد الرحمن دينورى [ 2 ] ابو القاسم ، از رؤساى ادبا و سران كاتبان و وجوه عمال در خراسان بود . گويند كه وى از فرزندان عباس بن عبد المطلب بود . او را آثار و اشعارى است . از اوست [ 3 ] : اما ترى شجر النارنج طالعة * نجومها فى غصون لدنة ميل كانّها بين اوراق تحفّ بها * زهر المصابيح فى خضر القناديل . 662 - عبد الله بن عطيّة بن عبد الله [ 4 ] ابو محمد ، مفسر و مقرى و معدّل . در سال 383 در گذشت . گويند او براى استشهاد به معانى قرآن و غير آن پنجاه هزار بيت شعر از برداشت . قرآن را نزد ابو الحسن الاخرم فرا
--> [ 1 ] المختصر و بنگريد به الوافى 17 : 237 ، بغية الوعاة 2 : 46 . [ 2 ] المختصر و بنگريد به يتيمة الدهر 4 : 136 ، الوافى 17 : 343 ، الفوات 2 : 178 . [ 3 ] حاصل معنى : آيا نمىبينى كه درخت نارنج ، ستارگانش از ميان شاخههاى نرم و خميده طلوع كردهاند . گويى در ميان برگهايى كه گردشان را گرفتهاند چراغهاى تابنده هستند در ميان قنديلهاى سبز . [ 4 ] المختصر و بنگريد به مختصر ابن منظور 13 : 141 ، الوافى 17 : 320 ، معرفة القرّاء الكبار 1 : 271 ، طبقات ابن الجزرى 1 : 433 ، طبقات المفسرين : 15 ، طبقات الداودى 1 : 239 ، الدارس 2 : 335 .